Türkiye’de tarım sektöründe üretime devam eden nüfusun yaş ortalaması hızla büyümektedir. Aslında bu köylerde ve kırsal alanlarda gençlerin sayısının her geçen yıl azaldığını göstermektedir. Başka bir bakış açısıyla üretime devam eden kesim yaşlanmaktadır. Tarımla uğraşan kesimin yaşlanması, artık önemli sorunlarımızdan birisi olarak gösteriliyor.
Bu gerçeğin karşısında “kendim ettim kendim buldum” cümlesini yazmadan edemiyorum. Avrupa Birliği (AB) uyum sürecinde Türkiye’de kırsal nüfus çok yüksek, bunun %30’lara düşürülmesi gerekiyor diyen AB uzmanlarını hatırlamadan edemiyorum. Bizi tarımın içindeki nüfusu doğrudan yaşlandır demediler elbette. Ama ortaya konulan politikalar, uygulamalar kontrol edilemediğinde sonuç böyle oluyor. Adına modern tarım politikaları, uygulamaları, üretici birlikleri falan filan diyerek bu hale geldik. O uzmanlar her zaman yağ misalidir…
Neyse konumuza dönelim…
Geldiğimiz aşamada gördük ki gıda güvenliğinin, kırsal kalkınmanın ve sürdürülebilir üretimin geleceği gençlerin tarımda kalmasına bağlıdır. Bu nedenle son yıllarda devlet kurumları ve finans kuruluşları gençleri tarıma çekebilmek amacıyla önemli kredi ve hibe programları uygulamaya başladılar.
Gençleri tarıma çekmek te ayrı bir zorluk. Çünkü bugün birçok genç, tarım sektörüne girmek için yeterli sermayeye sahip olmadığını düşünmektedir, söylemektedir. Yatırım sermayesi problemini ortadan kaldırmak için birçok destek ve hibeler sağlanmaya başlanmıştır. Özellikle 18-40 yaş arasındaki genç girişimciler için hem kredi hem de hibe kaynakları bulunmaktadır. Bunlardan birçoğunu gençlerimiz bilmemekte ya da yeterince araştırmamaktadır.
Örneğin Ziraat Bankası tarafından “Genç Çiftçi Kredisi” verilmektedir. Bu destek kapsamında genç üreticilere 5 milyon TL'ye kadar kredi imkanı sağlanmaktadır. Seracılık, süt hayvancılığı, besicilik, arıcılık, tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliği gibi birçok faaliyet desteklenmektedir. Canlı hayvan alımından sera kurulumuna, makine ekipmandan (traktör hariç) işletme giderlerine kadar geniş bir harcama kalemi kredi kapsamındadır.
Modern bir sera kurmak isteyen genç bir yatırımcı, sera konstrüksiyonu, örtü malzemesi, iklimlendirme sistemi, damla sulama ekipmanı ve fide giderlerini kredi kapsamında finanse edebilmektedir. Benzer şekilde hayvancılık yapmak isteyen girişimciler damızlık hayvan alımı, ahır yapımı ve ekipman temini için de kredi kullanabilmektedir. Ayrıca uygun şartları sağlayan üreticiler düşük faizli ve sübvansiyonlu kredi uygulamalarından da yararlanabilmektedir.
Başka bir destek modeli Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından yürütülen IPARD III Programıdır. Bu kapsamda yatırımın türüne göre %50 ile %75 arasında değişen oranlarda hibe desteği sağlanabilmektedir. Sera yatırımlarından tarımsal ürün işleme tesislerine, arıcılıktan yenilenebilir enerji projelerine kadar çok sayıda yatırım alanı desteklenmektedir. Üstelik genç yatırımcılar başvuru değerlendirmelerinde ek puan almakta ve daha yüksek destek oranlarından yararlanabilmektedir.
Bu şu anlama gelmektedir: Bir genç girişimci 4 milyon TL tutarında uygun bir yatırım projesi hazırladığında, projenin 2 ila 3 milyon TL'lik kısmı hibe olarak karşılanabilmektedir. Başka bir ifadeyle yatırımın önemli bölümü geri ödemesiz destek olarak sağlanmaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından zaman zaman makine-ekipman, basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal altyapı yatırımları için yüzde 50'ye varan hibe uygulamaları yapılmaktadır. Özellikle sulama yatırımları, günümüzde su kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır.
Antalya gibi örtüaltı üretimin merkezi olan bölgelerde gençler için önemli fırsatlar vardır. Bir dekarlık yüksek teknolojili seradan onlarca dönüm açık alandan elde edilen gelire denk kazanç elde edilebilir. Bunun yanında fide üretimi, biyolojik mücadele ajanlarının üretimi, topraksız tarım sistemleri, akıllı sera teknolojileri ve yüksek katma değerli sebze üretimi gibi alanlar genç girişimcilere yeni ufuklar açmaktadır.
Sonuç olarak "Tarım yapmak istiyorum ama sermayem yok" diyenlere teşvik ve destekler mevcuttur. Özellikle ailesi tarımın içerisinde olan gençleri tarımsal üretimin içinde tutabilmeliyiz. Tarım Türkiye’nin geleceğidir. Türkiyemizin geleceği de gençlerimiz ile şekillenecektir.
