Antidepresanlar artık hiçbirimize yabancı değil. Hepimiz bir dönem kullanmış, kullanmayı düşünmüş ya da çevremizden birinin kullandığını duymuşuzdur. Öncelikle asıl dikkat çekeceğim konuya değinmeden önce, psikologlara, psikiyatristlere ve antidepresanlara “deli işi” olarak bakılması algısının yenildiğini ve bunun giderek normalleştiğini görmek sevindirici.

Asıl düşünmek ve sormak istediğim şu: Günümüz dünyasında iş ve ekonomik stres bizi antidepresanlara mecbur mu kılıyor? Antidepresanlar bizi gerçekten iyileştiriyor mu, yoksa sadece uyuşturuyor mu?

Son 10 yılda Türkiye’de antidepresan kullanımı yaklaşık %60 artmış (IQVIA verilerine göre). Elbette bunun en büyük sebeplerinden biri ekonomi ve iş stresi. İnsanlar bu stres faktörleri nedeniyle hem duygusal hem de bedensel sağlıklarını korumakta zorlanıyorlar. Çözümü bazen antidepresanlarda arayabiliyorlar. Ancak ne yazık ki antidepresanlar çoğu zaman kısa vadeli çözümler sunuyor.

Vatandaşa “sağlıklı beslen, spor yap, pozitif düşün” demek ise pek gerçekçi görünmüyor. Asgari ücret alan bir kişi sağlıklı beslenmek için evine düzenli olarak et alamıyorsa, ondan yaşam kalitesini yükseltmesini beklemek ne kadar adil?

Bu noktada mesele yalnızca bireysel irade değil; koşulların dayattığı bir gerçeklik. Beyin kimyası sosyal şartlardan bağımsız değil. Kronik stres, belirsizlik ve ekonomik baskı insanın hem ruhunu hem bedenini etkiliyor. Bazı durumlarda insanlar, beyin kimyasını düzenleyen ilaçlara yönelmek zorunda kalabiliyor. Fakat bu durum, uzun vadede nasıl sonuçlar doğuracak?

Üstelik mesele sadece Türkiye ile sınırlı değil. Bu, dünyanın yüzleşmekte olduğu küresel bir sorun. Modern yaşamın temposu, ekonomik eşitsizlikler ve giderek artan yalnızlık duygusu insanları kimyasal destek arayışına itiyor olabilir.

Belki de asıl soru şu: Antidepresanlar gerçekten bir tedavi mi, yoksa modern hayatın yarattığı baskılara karşı geliştirilmiş bir dayanma mekanizması mı?

Ve daha da önemlisi: Eğer milyonlarca insan yaşamını sürdürebilmek için kimyasal destek arıyorsa, sorun yalnızca bireylerde mi, yoksa sistemde mi?