Her rol yapma oyunu aynı değildir. “Bu dediğin bariz bir şey değil mi? Her oyun birbirinden içerik olarak farklıdır zaten.” diyebilirsiniz. Burada kast ettiğim şey üzerinde rol yapma oyunu etiketi bulunan her oyun aslında aynı türe ait olmayabilir. Haklı olarak “Nasıl yani?” diye sorabilirsiniz. Bunun nedeni rol yapma oyunlarının kendi içerisinde alt türlere ayrılmış olması ve bu alt türlerin hepsinin farklı birer deneyim vaad etmesidir. Üzerinde sırf rol yapma oyunu etiketi var diye bir oyun alıp daha sonra beklenenden çok daha farklı bir oyunla karşılaşıp hayal kırıklığına uğramamak adına bu alt türleri ve ne vaad ettiklerini bilmek önemlidir.
Neden Böyle Bir Ayrım Var?
Bu ayrımın temel sebebinin farklı oyuncuların farklı beklentilere sahip olması olduğunu düşünüyorum. RPG türü yıllar içinde büyüdükçe farklı oyuncular farklı şeyler istedi:
-Kimisi ben hikâye odaklı bir RPG istiyorum dedi.
-Kimisi ben aksiyonu bol bir RPG istiyorum dedi.
-Kimisi ben strateji kurabildiğim, bana özgürlük veren bir RPG istiyorum dedi.
Bu beklentiler tek bir kalıba sığamayıp bazı noktalarda birbiriyle çelişince RPG dediğimiz tür alt türlere bölündü. Peki nedir bu alt türler?
Action RPG
Action Role Playing Game (kısaca ARPG veya Action RPG) ya da dilimizdeki karşılığı ile Aksiyon Rol Yapma Oyunu, isminden de tahmin edilebileceği üzere aksiyonun ön planda olduğu alt türdür. Refleksler ön plandadır, savaşlar gerçek zamanlıdır ancak bu sadece bir aksiyon oyunu değildir. Bunun nedeni ise arka planda hâlâ bir karakter gelişimi olmasıdır. Seçilen sınıf, yetenekler ve ekipmanlar oynanış tarzını ciddi şekilde değiştirebilir. Diablo ve Path of Exile serileri bu alt türe ait en popüler oyun serileridir.
JRPG
Japanese Role Playing Game (kısaca JRPG) ya da dilimizdeki karşılığı ile Japon Rol Yapma Oyunu, ismini direk olarak bir ulustan almış olan ilginç bir alt tür. Bu alt türde hikâye çoğu zaman merkezde yer alır. Duygular daha yoğundur. Karakterler daha belirgindir. Savaş sistemi genellikle sıra tabanlı olsa da gerçek zamanlı savaş sistemi kullanan JRPG’ler de bulunmaktadır. Persona, Final Fantasy gibi seriler ve geçen sene çıkıp ortalığı kasıp kavurmuş olan Expedition 33, JRPG alt türüne ait örneklerdir. Bu noktada belirtmek istediğim bir şey var. İsminde Japon geçiyor olması sadece onlar tarafından geliştirilen bir oyun türü olduğu anlamına gelmiyor. Expedition 33 Fransız bir ekip tarafından geliştirildi ve çoğu Japon firmaya adeta bir ders niteliğindeydi.
CRPG
Favorimi sona bıraktım. Computer Role Playing Game (kısaca CRPG) ya da dilimizdeki karşılığı ile Bilgisayar Rol Yapma Oyunu, gerçek rol yapmanın dijital halidir. İnsanların fiziksel olarak bir masanın etrafında toplanıp oynadığı masaüstü rol yapma oyunlarının dijital versiyonudur. Bu bağlamda rol yapma oyunlarının en “klasik” hâli oldukları söylenebilir. Bu alt türde özgürlük en üst seviyededir. Canlandırılmak istenen karakter konusunda oldukça geniş bir yelpaze sunulur. Verilen kararlar oyun dünyasını gerçekten değiştirir. Basit bir diyalog seçimi bile oyunun gidişatını değiştirip iki farklı oyuncunun farklı olaylar ile karşılaşmasına sebep olabilir. Baldur’s Gate ve Divinity Original Sin gibi seriler bu alt kategoriye ait oyun serileridir. Özellikle Baldur’s Gate 3, gerçek bir rol yapma oyunu nasıl olmalı sorusuna adeta bir cevap niteliğindedir.
