Geçen hafta Nihat Toklu ve Ali Orhan’ın VTV’de hazırlayıp sundukları Antalya Gündem programında trafikten sorumlu İl Emniyet Müdür Yardımcımızı izledim. Anladığım kadarıyla kendisi bu göreve yeni atanmış. Programdaki konuşmalarını, konulara yaklaşımını takdir ettim. Başarılar diliyorum.
Sayın müdürümüz konuşmasının bir yerinde trafik müdürü olsanız ilk yaptığınız şey ne olurdu sorusunun cevabını vatandaşlardan beklediklerini belirtti. Ben de bu vesileyle konu ile ilgili düşüncelerimi paylaşmak istedim. Umarım bir katkım olur.
Eğer trafik müdürü ben olsaydım ilk yapacağım şey tüm imkanlarımla, taviz vermeden ve büyük bir kararlılıkla trafik denetimleri yapmak olurdu. Bu konu ile ilgili olarak bir yıl önce “Mobese Niye Var?” başlıklı bir yazı yazmıştım. Bana göre bir kişi bile yaptığı ihlalin cezasını ödemezse yapılan denetim yetersizdir.
Bugün imrenerek baktığımız Almanya, İngiltere, Japonya, Amerika, Kanada, Danimarka, İsviçre gibi ülkelerde insanların kurallara uyduklarını söylüyoruz. Gerçekten de öyle. Herkes kurallara uyuyor ve sistem tıkır tıkır işliyor.
Şimdi düşünelim bu saydığımız ülkelerin eğitim sistemleri birbirlerinden farklı, ekonomik sistemleri farklı, kültürleri farklı, kimisi demokrasiyle yönetiliyor, kimisinde krallık var, bazıları daha muhafazakar, bazıları daha liberal. Peki bu ülkelerin ortak özelliği nedir? Onlarda olup da bizde olmayan şey nedir? Zenginlik mi? Hiç sanmıyorum.
Onlarda olan şey şu: O ülkelerde hata yapan kişi polisten kaçamıyor. Mutlaka yakalanıyor. Yani orada bir insan kural ihlali yapıyorsa da yakalanacağını bilerek yapıyor. Hele hele Almanya’da, Amerika’da polisten kaçmanın imkanı yok. “Bilinç” dediğimiz kavram denetim temelinde yükselebilir. Ama zamanla insanlar eğitimin de etkisiyle onu içselleştirirler, alışkanlık haline getirirler.
İşte o toplumları kurallara uyduran şeyin anahtarı budur: “Polisten kaçamamak”. Bazı karakollarımızda şöyle bir yazı vardır. “Herkesin polisi kendi vicdanıdır. Polis vicdanı olmayanlar içindir”. Çok doğru bir söz. Ama vicdanı olmayan birisi kırmızı ışıkta geçip de ceza yemeden kurtulabiliyorsa orada bir sorun var demektir.
Trafik konusundaki eğitimin temeli, bir ihlal yapıldığı zaman polisten kaçılamayacağı, mutlaka yakalanılacağı şeklinde olmalıdır. Ondan sonra kuralların neler olduğu öğretilebilir. Vatandaşımız öncelikle işlediği kusurun yanına kar kalmayacağını bilmelidir.
Bu itibarla trafik konusunda yapılacak ne acil iş vatandaşların polisten kaçamayacakları bir düzeni oluşturmaktır. Uygar bir trafik düzenine sahip olmamızın yolunun buradan geçtiğine inanıyorum.