Türkiye’de milyonlarca çalışanın gözü kulağı 2027 yılında uygulanacak asgari ücretin belirlenmesine çevrilirken, TÜRK-İŞ’ten gelen açıklamalar yeni dönem görüşmelerinin oldukça tartışmalı geçeceğini gösteriyor. TÜRK-İŞ Genel Başkan Yardımcısı Ramazan Ağar’ın 14 Kasım 2026 tarihinde yaptığı açıklamalar, asgari ücret tartışmasının yalnızca zam oranından ibaret olmadığını, aynı zamanda ücretin nasıl ve hangi koşullarda belirleneceği meselesini de gündeme taşıdığını ortaya koyuyor.

Ağar, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısına yönelik itirazlarının devam ettiğini, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından henüz kendilerine herhangi bir adım atılmadığını belirtti. Geçen yılki durumun bu yıl da kendileri açısından geçerliliğini koruduğunu ifade eden Ağar, komisyon toplantılarına katılıp katılmayacaklarının henüz belli olmadığını açıkladı.

Bu açıklama, 2027 asgari ücret görüşmelerinin daha başlamadan önemli bir temsil ve katılım tartışmasıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

Sorun yalnızca zam oranı değil, karar mekanizmasıdır

Mevcut Asgari Ücret Tespit Komisyonu 15 üyeden oluşuyor. İşçi tarafını TÜRK-İŞ, işveren tarafını Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK), kamu tarafını ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı temsil ediyor. Her kesimin beşer temsilcisinin bulunduğu komisyonda kararlar oy çokluğuyla alınıyor.

Ancak TÜRK-İŞ’in temel itirazı, işçi temsilcilerinin masada bulunmasına rağmen karar sürecinde yeterince etkili olamadıkları yönünde. Konfederasyon, geçmiş yıllarda işçi taleplerinin dikkate alınmadığını ve kararların işveren ile hükümet temsilcilerinin oylarıyla şekillendiğini savunuyor.

Bana göre burada üzerinde durulması gereken önemli bir konu var: Asgari ücret, yalnızca ekonomik bir gösterge değildir. Aynı zamanda milyonlarca insanın yaşam standardını, satın alma gücünü ve toplumsal refahını belirleyen temel bir sosyal politika aracıdır. Dolayısıyla ücretin belirlenmesinde çalışanların gerçek anlamda söz sahibi olması demokratik çalışma hayatının gereğidir.

Enflasyon karşısında ücretlerin korunması gerekiyor

Türkiye ekonomisinin en önemli sorunlarından biri, ücret artışlarının fiyat artışları karşısında zaman zaman yetersiz kalmasıdır. Bir çalışana yılın başında yapılan zam, yıl içerisinde gıda, kira, ulaşım, enerji ve eğitim giderlerindeki yükseliş nedeniyle kısa sürede eriyebiliyor.

Bu nedenle 2027 yılı asgari ücret belirlenirken yalnızca geçmiş enflasyon oranlarının dikkate alınması yeterli olmayacaktır. Gelecek döneme ilişkin enflasyon beklentileri, temel tüketim harcamalarındaki değişimler ve çalışanların gerçek yaşam maliyetleri de hesaba katılmalıdır.

Özellikle kira ve gıda harcamalarının hane bütçesindeki ağırlığı düşünüldüğünde, asgari ücretin yalnızca istatistiksel bir enflasyon hesabıyla belirlenmesi doğru bir yaklaşım olmayacaktır.

Üstelik asgari ücret artık yalnızca en düşük gelir grubunu ilgilendiren bir ücret olmaktan çıkmıştır. Türkiye'de çok sayıda çalışan asgari ücret düzeyinde veya bu ücretin biraz üzerinde gelir elde etmektedir. Bu durum, asgari ücretteki her değişikliğin genel ücret yapısını ve gelir dağılımını da etkilemesine neden oluyor.

İşveren dengesi ve çalışan refahı birlikte düşünülmeli

Elbette asgari ücret artışının işverenler üzerindeki maliyet etkisini de göz ardı etmemek gerekiyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler, yüksek finansman maliyetleri, enerji giderleri ve talep koşulları nedeniyle önemli ekonomik baskılar altında bulunuyor.

Ancak çözüm, çalışanların satın alma gücünü sınırlamak olmamalıdır. İşverenlerin maliyetlerini dengelemek için sosyal güvenlik prim teşvikleri, vergi düzenlemeleri ve üretimi destekleyen finansman politikaları devreye alınabilir.

Böylece hem çalışanların gelirleri korunabilir hem de işletmelerin istihdam kapasitesi desteklenebilir.

2027 görüşmelerinde beklenti adil bir uzlaşma

TÜRK-İŞ’in son açıklaması, yeni dönem asgari ücret görüşmelerinde öncelikle komisyonun yapısının tartışılacağını gösteriyor. Bakanlığın bu itirazlara nasıl yaklaşacağı ve işçi tarafının toplantılara katılıp katılmayacağı önümüzdeki dönemin en önemli başlıklarından biri olacak.

Benim değerlendirmem, asgari ücret görüşmelerinin yalnızca yüzde kaç zam yapılacağına indirgenmemesi gerektiğidir. Önemli olan, belirlenen ücretin çalışanı enflasyona karşı koruması, temel ihtiyaçlarını karşılamasına imkân vermesi ve ekonomik büyümeden hak ettiği payı almasını sağlamasıdır.

Türkiye'nin ihtiyacı, çalışanı yoksullaştırmayan, işvereni üretimden uzaklaştırmayan ve sosyal adaleti güçlendiren bir ücret politikasıdır.

Unutulmamalıdır ki asgari ücret, bir çalışanın yalnızca hayatta kalmasını değil, insanca yaşamasını sağlayacak düzeyde olmalıdır. 2027 yılı için belirlenecek ücretin başarısı da açıklanan rakamın büyüklüğünden çok, yıl boyunca çalışanların hayatında yaratacağı gerçek refahla ölçülecektir.

ZAFER ÖZCİVAN

Ekonomist-Yazar

[email protected]