Bir video oyununu oynamaya başladık diyelim. Başında saatler geçirdikten, oyunun dünyasını keşfettikten, görevler yaptıktan, hikayesini sindire sindire yaşadıktan sonra en sonunda oyunu bitirdik. Daha sonra karşımıza şans eseri bir video çıktı. Video oynadığımız oyunla alakalı. Birisi bizim başında onlarca saat geçirip öyle bitirdiğimiz oyunu yirmi dakikada bitirmiş. Hatta yirmi de değil on dokuz dakika otuz yedi saniye… Akla ilk gelen düşünce genellikle “Nasıl? Böyle bir şey nasıl mümkün olabilir?” şeklinde bir şey olacaktır. Evet mümkün ve buna speedrun deniyor.

Adeta Bir Bulmaca
Speedrun, bir oyunu mümkün olan en kısa sürede bitirme amacıyla oynama biçimine denir. Oyunu bu amaçla oynayan insanlara ise speedrunner denir. Ancak bu sadece hızlı hareket etmek, hızlı oynamak ile alakalı değildir. Aynı zamanda oyunun sistemini çözmek, açıklarını bulmak ve en verimli yolu keşfetmektir. Bir speedrunner için oyun adeta çözülmesi gereken bir bulmacaya dönüşür.
-Nereden ne kadar zaman kazanabilirim?
-Hangi yolu kullanmak daha verimli olur?
-Hangi animasyonlar atlanabilir?
-Hangi düşmanlarla savaşmalı hangilerini atlamalıyım?
Bu soruların cevapları bazen milisaniyelerle ölçülür ama bir speedrunner için bu bile kıymetlidir. Speedrun dünyasında zaman her şeydir.

Komik ve İlginç
Benim şahsen hiç bulaşmadığım ve yapmayı denersem de zevk almayacağımı düşündüğüm bir uğraşı speedrun. Ancak izlemesi eğlenceli ve ilginç olabiliyor. Oyunda saatler harcayıp anca geçtiğim bir bölgeyi birisinin saniyeler içinde geçmesi komik oluyor. Ayrıca benim uğraşacak sabrım olmasa da insanların neden speedrun ile uğraştığını anlayabiliyorum. Kendilerine zor bir hedef koyuyorlar ve bu hedefin üstesinden gelmek iyi hissettiriyor.

Glitch Kullanmak ya da Kullanmamak
Bazı oyuncular “glitch” yani oyunda var olan hatalardan yararlanarak speedrun atar. Duvarların içinden geçmek, bir bölümü komple atlamak, karakteri haritanın dışına çıkarıp zaman kazanmak… Bu tarz şeyler normal bir oyuncu için hatadır ama bir speedrunner için kullanılabilecek birer stratejidirler. Öte yandan bazıları ise glitch kullanmadan speedrun atar. Bu bağlamda speedrun da kendi içinde kategorilere ayrılır. Bunlardan bazıları:
-Oyunu hatalardan yararlanarak bitirenler.
-Oyunu hataları kullanmayarak bitirenler.
-Tüm görevleri bitirerek tamamlayanlar.
-Sadece ana hikayeyi tamamlayanlar.