Akşam olmuş ve eve dönmüşüzdür. Bilgisayarımızı açıp sevdiğimiz veya yeni çıkmış, merak ettiğimiz bir oyuna gireriz. Biraz oynayıp kapatmaktır plan. Bir bakmışız saatler geçmiş, zamanın nasıl ilerlediğini anlamamışız. Öte yandan başka bir oyunda ise henüz yeni başlamış olmamıza rağmen kendimizi sürekli saate bakarken buluruz. Görevler bitmek bilmez, oyunda ilerlemek bir angarya gibi hissettirmektedir.
Bu birbirine zıt deneyimler aslında sadece video oyunlarına özel değildir. Bir filmi, diziyi izlerken, bir kitap okurken ve hatta arkadaşlarımızla sohbet ederken bile zaman bazen su gibi akıp geçerken bazen de geçmek bilmez.
Peki "Bir bölüm daha oynayayım." dedirten oyunlarla "Finale ulaşsam da şu oyun bitse artık." dedirten oyunlar arasındaki fark nedir? Bir oyunun oynanışı hangi noktalarda akıp gider, hangi noktalarda kendi kurduğu büyüyü bozar? En başta bahsettiğimiz iki oyun da düzgün bir şekilde çalışmaktadır. Hatta belki başında sıkıldığımız oyunun grafikleri daha güzel, hikâyesi daha iddialı ve içeriği çok daha geniş olabilir. Buna rağmen oyunu oynamak angarya bir görev gibi hissettirmektedir.
Burada "Şu yüzden oldu." diye verebileceğimiz tek bir net cevap yok. Kişisel zevklerimiz, beklentilerimiz, o türdeki oyunlara ne kadar alışkın olduğumuz ve benzeri pek çok etken deneyimimizi etkiler. Ancak oyun tasarımında, oyuncunun ilgisini canlı tutmaya yardımcı olan ve kötü uygulandığında oynanışın ritmini bozan bazı ortak ilkelerden söz etmek mümkündür.
Oyuncunun oyunda yaptığı eylemlerle kurduğu ilişkinin nasıl şekillendiği önemlidir:
- Oyuncu ne yaptığını biliyor mu?
- Önündeki engeli aşabileceğine inanıyor mu?
- Eylemlerinin sonuçlarını anlayabiliyor mu?
- Bir sonraki adımı atmak için kendine ait bir nedeni var mı?
Bir oyunun oynanışını güçlü kılan tasarım kararları çoğu zaman bu soruların cevaplarında saklıdır.
Barış Baran ÇİÇEK
