İlkokuldan itibaren Türk milletine aşılanmaya çalışılan bir alışkanlık var. Kitap okumak. Diş fırçalamak, el yıkamak, kırmızıda geçmemek gibi kazanılamayan onlarca alışkanlıktan bir tanesi de bu.
Peki okuyor muyuz? Hayır okumuyoruz. Birleşmiş Milletler İnsani Gelişmişlik Endeksinin kitap okuma bölümünde 86. sıradayız. Dünya’nın 16. büyük ekonomisiyiz ama kitap okumada 86.’yız.
Dünya alem okuyor, gelişmiş ülkeler okuyor. Biz ise dizileri kaçırmıyoruz. Yılda 1800 saat televizyon izliyoruz. TV izlemede ikinciyiz. Kitap okumaya ayırdığımız zaman ise sadece 6 saat. Günde değil, yılda 6 saat.
Japonlar yılda 522 saat yani bizim 87 katımız kitap okuyor. Japonya’da en çok okunan aylık derginin tirajı 20 milyon. Ayrıca bu dergiyi okuyabilmek için liseyi bitirmek gerekiyor. Ülkenin en büyük gazetesi ise günde 14 milyon satıyor. Japonya’da yılda 4,2 milyar kitap basılıyor. Türkiye’de 23 milyon. İkinci Dünya Savaşında iki atom bombası yiyen Japonlar okuyor, biz okumuyoruz.
İzlanda’nın nüfusu 318 bin. Yıllık basılan kitap sayısı 2,5 milyon. Normal dükkanlar 6’da kapanırken kitapçılar gece yarısına kadar açık kalıyor. Gün ışığına hasret İzlandalılar okuyor, biz okumuyoruz.
Bir Fransız senede 7 kitap okurken bir Türk 10 yılda bir kitap okuyor. Bir Fransız’a yılda 7 kitap düşerken, 12 bin 89 Türk’e bir kitap düşüyor. Kitap okumaya ne kadar Fransız kaldığımız buradan anlaşılıyor.
12 bin kütüphanesi bulunan Almanya’da bir yılda kütüphanelerden ödünç alınan kitap sayısı 325 milyon iken Türkiye’de bu sayı 4 milyon. Elli sene önce ülkeleri yerle bir olmuş Almanlar okuyor, biz okumuyoruz.
Nüfusumuza oranladığımızda bizde 100 milyon kitap olması gerekirken devlet kütüphanelerimizde 13 milyon kitabımız var. En büyük kütüphanemiz olan Milli Kütüphane’de 1,5 milyonu kitap olmak üzere toplam 3 milyon doküman var.
Amerikan Kongre kütüphanesinde ise 33 milyon kitap var. Columbia Üniversitesi kütüphanesinde Türkiye’deki kadar (13 milyon), Oregon Üniversitesi kütüphanesinde ise Milli Kütüphanemizdeki toplam materyal kadar kitap var. Yani 3 milyon. Bu arada o kütüphane Amerika’nın yüzüncü büyük kütüphanesi. Amerikalılar okuyor, biz okumuyoruz.
İngiltere’nin nüfusu 60 milyon 131 milyon kitabı var. Fransa’da 90 milyon, İspanya’da 32 milyon, İtalya’da 41 milyon, Finlandiya’da 36 milyon, Avusturya’da 9 milyon kitap var. Rus Devlet Kütüphanesinde 18 milyon kitap var. Ülkemize gelip neredeyse bedavaya tatil yapan Rus’lar okuyor. Biz okumuyoruz.
Okumadığımız için de düşünemiyoruz. Düşünemediğimiz için de kolaylıkla güdülebiliyoruz. Sonra da bağırıp çağırıyoruz.