Antalya’mızın göz bebeği, dünyaca ünlü Konyaaltı Sahili son günlerde alışılagelmiş görüntüsünün dışında bir tabloyla karşımızda. Denizimizin rengindeki değişim ve sahile vuran kirlilik, haklı olarak hepimizi derinden endişelendiriyor. Ancak bu durumu sadece yüzeysel bir kirlilik olarak görüp geçiştirmek yerine, bilimin merceğinden bakarak doğru teşhisleri koymak ve kalıcı çözümler üretmek zorundayız.
Öncelikle konunun uzmanlarının altını çizdiği net bir ayrımı ortaya koyalım: Konyaaltı’nda bugün karşı karşıya olduğumuz durum bir mikroplastik kirliliği değil, doğrudan makro boyutlardaki plastik kirliliğidir. Mikroplastikler, canlı organizmaların bünyesine geçebilen ve besin zincirine dahil olarak uzun vadede zarar veren yapılardır. Sahillerimizde gözle gördüğümüz atıklar ise ne yazık ki doğrudan insan eliyle ve yapısal olarak doğaya bırakılan plastiklerdir. Yani sorun, doğrudan çevre bilinci ve sıkı denetim mekanizmalarıyla ilgilidir.
Madalyonun diğer yüzünde ise daha büyük bir ekolojik alarm zili çalıyor: Deniz suyunun renginin yeşile dönmesi.
Bu renk değişiminin arkasında, mavi-yeşil alglerin (siyanobakteri) kontrolsüzce çoğalması yatıyor. Peki bu algler neden aniden patlama yapıyor? Çünkü temel besin kaynakları olan azotlu bileşikler denize ulaşıyor. Yapılan ölçümler ve bilimsel veriler, denizsel ortamdaki azot konsantrasyonunun normal değerlerin tam 3 katına çıktığını gösteriyor. Bu tablo, sisteme dışarıdan çok net bir azot girişinin olduğunu kanıtlamaktadır. Bilimsel olarak bu durumun iki temel kaynağı olabilir: Ya kaçak atık su girişleri ya da azot giderimi tam olarak gerçekleştirilmeden yapılan arıtılmış su deşarjları.
Bu azot yükünün tetiklediği alg patlaması (ötrofikasyon), denizin o hepimizin aşık olduğu turkuaz rengini değiştirerek doğal yapısını bozuyor. Unutmayalım ki, Antalya’mızın en büyük sermayesi, üzerine titrediğimiz temiz deniz turizmidir. Sahip olduğumuz ve gurur duyduğumuz 'Mavi Bayrak' standartlarının sadece kağıt üstünde birer tabela olarak kalmaması, bu bayrakların altındaki deniz yaşamının sürdürülebilir şekilde korunması hayati bir önem taşımaktadır. Deniz altındaki bu sessiz çığlığı daha fazla görmezden gelemeyiz.
Tam da bu noktada kentimiz adına çok kıymetli ve umut verici bir gelişmeyi paylaşmak isterim. Antalya Valimiz Sayın Hulusi Şahin, sahillere vuran kirlilikle ilgili çalışmaların kararlılıkla sürdüğünü belirterek; Ağustos ayı sonu ya da Eylül ayı başında ilgili bakanlıkların katılımıyla geniş kapsamlı bir "Mikroplastik Çalıştayı" düzenleneceğini açıkladı. Devletimizin bu üst düzey hassasiyeti ve çözüm iradesi, Antalya’mızın geleceği adına bizleri son derece memnun etmiştir
.
Antalya Denizcileşme Platformu olarak, Sayın Valimizin öncülük ettiği bu kıymetli vizyonu tamamlayacak somut bir öneriyi de gündeme taşımak istiyoruz: Bu çalıştaydan çıkacak ortak akılla birlikte, Antalya Valiliği koordinasyonunda ve yasal bir protokol çatısı altında daimi bir "Ortak Deniz Denetim Komisyonu" hayata geçirilmelidir.
Başta Büyükşehir Belediyemiz ve ASAT olmak üzere; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Komutanlığı, ilgili akademik odalar ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla kurulmasını önerdiğimiz bu komisyon; kurumlar arası yetki karmaşasını bitirecek, çatışmadan uzak, tamamen yapıcı ve birleştirici bir köprü vazifesi görecektir. Amacımız bürokratik engelleri aşmak, kaçak deşarjların tespiti ve arıtma tesislerinin takibi gibi hayati konularda tüm paydaşları ortak bir çözüm masasında buluşturmaktır.
Bilimin bu net ve sarsıcı uyarılarını ilgili tüm birimlerin ve yerel yönetimlerin dikkatine sunmayı bir kentlilik görevi olarak görüyoruz. Amacımız bağcıyı dövmek değil, üzüm yemek; yani ortak zenginliğimiz olan denizimizi kurtarmaktır. Bu doğrultuda, sürecin yapıcı ve kararlı bir şekilde takipçisi olmaya, kalıcı çözümler için tüm kurumlarımızla omuz omuza çalışmaya hazırız. Gelin, Antalya’nın mavi geleceğini bilimle, ortak akılla ve Sayın Valimizin himayesinde kurulacak bu yapıcı komisyon çatısı altında hep birlikte koruyalım.
İzzet ÜNLÜ
Antalya Denizcileşme Platformu Başkanı
